MS-tocht Overpelt (B)

Een van onze meest opmerkelijke tochten was toch wel de Rijstpaptocht in Overpelt, helaas is deze klassieker door wetgeving en vrijwilligersgebrek ter zielen maar wij zullen zeker terug keren naar Overpelt voor het vervolg op deze succesvolle klassieker…. Vandaag gaan we weer bij deze Rijstpapclub stappen en onderweg naar Overpelt in de coche bedenk ik me dat dit clubje wel een hele bizarre naam heeft gekozen…. DE BOKKENRIJDERS….bokrij1
Volgens het volksgeloof waren de bokkenrijders geesten, die op bokken door de lucht reden. Van dit volksgeloof maakte een bende gauwdieven en inbrekers in met name Zuid-Limburg gebruik om de bevolking te beangstigen. Deze laatstgenoemde bokkenrijders waren een bende rovers die in de 18e eeuw de Landen van Overmaas (het tegenwoordige Nederlands Zuid-Limburg, Belgische Voerstreek en Land van Herve) evenals de regio rond Luik, de gebieden vlak over de Duitse grens en de Kempen onveilig maakten. De strooptochten waren over het algemeen gericht tegen boerderijen en pastorieën.P1110274
Terwijl mijn fantasie op de loop gaat doe ik mijn best om mij op de weg te concentreren.. de wegwijsdame geeft aan dat we op enkele meters van de plaats van bestemming zijn en licht zwetend stap ik startzaal Holheide of is het Helheide (?)binnen. Ik vraag mij af of er een nazaat van de oorspronkelijke Bokkenrijders deze legale club heeft gesticht als dekmantel voor……. Het is rustig in de startzaal en ook het aantal Bokkenrijders is op dit vroege uur beperkt. We schrijven ons in en gaan direct op weg. Als we door de hal van de Holheide stappen valt mijn oog op een paneel aan de muur waarop vermeld staat “God zegene ons werk” en dan twijfel ik of er hier echte Bokkenrijders zijn omdat die een ‘goddeloze eed’ moesten afleggen, die begon met de woorden “Ik zweer god af en de Duivel aan”.P1110278
Eenmaal buiten stappen we het Pijnven Rijksbos in en dat geeft niet alleen mooie paden maar ook een mooie scenery. Bos wordt afgewisseld met akkers waar de stoppels de trieste overblijfselen zijn van hopelijk een rijke oogst. De smalle paden en klimmetjes leiden ons naar ’t Plat waar kunstig beschilderde stenen op ons liggen te wachten. Even verderop zien we nog meer kunstwerken en even verderop meen ik een Bokkenrijder te ontwaren en ik meen zacht de spreuk ….’Over huis, over tuin, over staak, en dat tot Keulen in de wijnkelder!’ te horen…. maar ook dit is een kunstwerk en de vermeende spreuk is de wind die door het kunstwerk fluistert….. P1110303
Enkele kunstwerken verder krijgen we een glad plankenpad voor de kiezen en een mooi smal pad er achteraan waar we nog wat stappers aftikken. In de wei tegenover de Klimroos verschuilt een ezel zich achter een boom als hij ons aan ziet komen speeden….. In de Klimroos is de rust en we gaan alleen voor een sanitaire stop. P1110318
Terug buiten keren we op onze stappen terug en ik kan bijna raden wat de ezel nu denkt…. We stappen door het domein Hobos in en ik heb daar zo mijn gedachten bij. P1110324
Het Hobos is een begrip in Overpelt en omstreken en daar zijn een aantal goede redenen voor. Ten eerste is het landgoed, dat de afgelopen eeuw vrijwel ongewijzigd bleef, op zichzelf al van grote waarde. Tel daar nog eens de fascinerende geschiedenis van enkele markante ex-bewoners bij, en het is geen wonder dat het Hobos in heel Noord-Limburg tot de verbeelding spreekt.
De benaming Hobos komt voor het eerst voor in 1516 als ‘op gheen hoboss’. In 1524 werd het vermeld als ‘den hoijbosch’, in 1560 ‘Hoochbos’ en in 1632 ‘op het hoebos’. Het betekent zoveel als ‘hooggelegen bos’ en is dan ook een van de hoogstgelegen plaatsen in Overpelt.
Tot de late middeleeuwen maakte het Hobos onderdeel uit van een heidegebied, bekend als de Lindelse Heide. De nu nog aanwezige boswallen zijn hier het bewijs van. De huidige gebouwen dateren grotendeels uit 1790 en werden opgetrokken door J.M. Clerx junior. Deze zou de geschiedenis ingaan als ‘Drossaard Clerx’, de beruchte rechter die komaf maakte met de laatste Limburgse bokkenrijders.
We lopen de lange laan af en als we de hoek om gaan staan we oog in oog met de gebouwen van het landgoed waar ooit drossaard Clercx (1759-1840) – uitroeier van de Bokkenrijders – woonde.P1110327
Een van de hamvragen die historici tot op de dag van vandaag bezighoudt, is of drossaard Clercx een rechtschapen man was, die op strenge doch rechtvaardige wijze de plak zwaaide, of dat hij een op macht beluste bruut was die er niet voor terugdeinsde onschuldige slachtoffers te maken. Er doen heel wat wilde verhalen en sagen over hem de ronde waaruit het laatste moet blijken. Zo zou een radeloze moeder hem om advies hebben gevraagd over haar onhandelbare zoon, waarop de drossaard de jongen op zou hebben opgehangen aan een deurklink. Bepaalde volksverhalen willen zelfs dat Clercx na zijn dood op het Hobos rondspookte, vaak in de gedaante van een grote, zwarte hond.
Feit is dat hij in amper vijf jaar tijd de hele Bokkenrijdersbende wist op te doeken. In die tijdsspanne berechtte hij 57 vermeende bokkenrijders. De meeste van hen vonden de dood door ophanging, onthoofding of op de brandstapel. Om de bekentenissen af te dwingen, maakte hij gebruik van middeleeuwse martelmethoden. Zo zou hij de Breese bokkenrijder Nolleke van Geleen zonder ophouden hebben gefolterd van half tien ’s ochtends tot drie uur ’s middags. De laatste bokkenrijder werd in 1795 opgehangen in Maaseik.P1110329
Jammer dat de drossaard hier niet meer leeft anders zou hij mij vast wel kunnen vertellen hoe ik een echte bokkenrijder zou kunnen herkennen. De paden door het Hobos worden alleen maar slechter en we moeten tussen de modderpoelen manoeuvreren. Het moet gezegd worden dat de route zeer mooi is en alhoewel we enkel bossen onder de stapschoenen door krijgen is het geen moment vervelend onder het veelkleurige bladerdek. Paadjes veranderen in paden om plots te veranderen in een asfalt weggetje en voor we het weten zijn we weer terug bij de ezel en meen ik een blik van herkenning in zijn ogen te zien.P1110344
Ook dit keer enkel sanitair controle en dan de laatste kilometers terug naar de startzaal. Wie denkt dat de terug keer naar de startzaal een saai stuk zal zijn heeft het mis ook dit keer gaan we richting het Pijnven en alle registers worden open getrokken. Natuurlijke maar ook kunstmatig aangelegde obstakels proberen ons tempo te drukken maar doen dit tevergeefs. P1110351
Paden die zo drassig zijn dat het niet alleen onze stapschoen keuze rechtvaardigt maar ons dwingen naar beneden te blijven kijken waardoor we waarschijnlijk een mooi stuk van de omgeving missen. De parcoursbouwer mag tevreden zijn met deze mooie omloop en wij met de keuze om hier te gaan stappen. Ook nu vliegt de ondergrond onder ons door en alsof we de Bokkenrijders spreuk opgezegd hebben zien we al snel de Holheide voor ons opdoemen. P1110360

Als we onze beloning uitgebreid hebben met een broodje hesp zit ik toch niet op mijn gemak….. Voorzichtig gluur ik over mijn Duvel de zaal in… er moet toch een reden zijn waarom dit clubje de Bokkenrijders heet….. Ik merk dat ik in de gaten wordt gehouden en de man achter de bar kijkt me wel heel strak aan…zou hij….. ik jaag mi querido een weinig op zodat we snel terug naar de coche kunnen en als ik de deuren automatisch op slot hoor gaan zucht ik nog eens diep en keer langzaam huiswaarts.P1110362
Supermooie tocht, voor mij veel onverhard maar wel een goede keuze en mooi in balans. Mooie passages en zeker een tocht om voor terug te komen.

Recente berichten

Tweets

stapmuziek

Share

×
Written by:

Be First to Comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *